Monday, 28 May 2018

Guman

Guman (gümân) sözcüğü Kürdçeden başka Türkçe, Arapça, Farsça gibi ve eski Sanskrit dillerde (Zend dilinde yazıldığı Avesta kitabı ve Pehlevice) rastlanmaktadır. Arkaik bir sözcük olması, iki zıt (olumlu: inanma, olumsuz: şüphelenme) anlamlar taşıması, özellikle hala Xalikan[1] Kürdlerin sözlü literatüründe (hafızasında) mevcut olması, bu yazının hazırlanmasında belirleyici olmuştur.

1Xalikan (Halikan) Kürdleri büyük bir coğrafyaya dağılmış bir topluluktur. Orta Anadolu'da, Konya ve Ankara vilayetlerin arasında yaşayan Xalikanlı Kürdler ise, üç büyük köye (Xalko-Jor / Karacadağ, Xalko-Jêr / Gölyazı, Qemero / Yapalı) yerleşmişlerdir. Xalikanlı'lar Kürdlerin Kurmancî lehçesinde konuşmaktadırlar. Xalko Jor Kürdleri, Konya vilayetinin Kulu ilçesine bağlı olan Karacadağ köyünde yaşamaktadırlar.

INDIR

Saturday, 10 June 2017

NÎK

Kürdler'de tevn halı dokuma sanatı oldukça eski bir gelenektir. Bu yüzden kullanılan terimlerin, orijin olma ihtimali oldukça yüksektir. Bu gelenek, teknoloji, kültür erozyonu, modernleşme ve hatta müdahalelere uzak olduğu için de, Kürd kültürünün önemli miraslarından birisidir. Bu sanat ile ilgili kullanılan terimlerin çoğu şimdilerde günlük hayatta kullanılmamaktadır. Tevn temaları yüzyıllara dayanır (dünyada bulunan en eski halı M.Ö. 3. – 4. yüzyıla ait), bu süreç içinde farklı akımların etkisi altına girmiş ve o dönemlerin özelliklerini de içinde alarak günümüze kadar gelebilmiş bir sanattır. Dolaysıyla, bu gibi konuların derinlemesi incelenmesi ve her terimin özel olarak tek tek ele alınması, Kürdlerin gizemli tarihi hakkında bir çok ipuçu verecektir.

İNDİR

Thursday, 16 March 2017

F. Torinî Xallkonî

GUMAN

Guman (gümân) sözcüğü Kürdçeden başka Türkçe, Arapça, Farsça gibi ve eski Sanskrit dillerde (Zend dilinde yazıldığı Avesta kitabı ve Pehlevice) rastlanmaktadır. Arkaik bir sözcük olması, iki zıt (olumlu: inanma, olumsuz: şüphelenme) anlamlar taşıması, özellikle hala Xalikan[1] Kürdlerin sözlü literatüründe (hafızasında) mevcut olması, bu yazının hazırlanmasında belirleyici olmuştur.

1Xalikan (Halikan) Kürdleri büyük bir coğrafyaya dağılmış bir topluluktur. Orta Anadolu'da, Konya ve Ankara vilayetlerin arasında yaşayan Xalikanlı Kürdler ise, üç büyük köye (Xalko-Jor / Karacadağ, Xalko-Jêr / Gölyazı, Qemero / Yapalı) yerleşmişlerdir. Xalikanlı'lar Kürdlerin Kurmancî lehçesinde konuşmaktadırlar. Xalko Jor Kürdleri, Konya vilayetinin Kulu ilçesine bağlı olan Karacadağ köyünde yaşamaktadırlar.

guman-20.12.2017

NÎK

Kürdler'de tevn halı dokuma sanatı oldukça eski bir gelenektir. Bu yüzden kullanılan terimlerin, orijin olma ihtimali oldukça yüksektir. Bu gelenek, teknoloji, kültür erozyonu, modernleşme ve hatta müdahalelere uzak olduğu için de, Kürd kültürünün önemli miraslarından birisidir. Bu sanat ile ilgili kullanılan terimlerin çoğu şimdilerde günlük hayatta kullanılmamaktadır. Tevn temaları yüzyıllara dayanır (dünyada bulunan en eski halı M.Ö. 3. – 4. yüzyıla ait), bu süreç içinde farklı akımların etkisi altına girmiş ve o dönemlerin özelliklerini de içinde alarak günümüze kadar gelebilmiş bir sanattır. Dolaysıyla, bu gibi konuların derinlemesi incelenmesi ve her terimin özel olarak tek tek ele alınması, Kürdlerin gizemli tarihi hakkında bir çok ipuçu verecektir.


10 Heziran
2017

RÜZGÂRIN PEŞİNDEN

Bu makale çok sınırlı kaynak derlemesine dayanmaktadır. Bu yüzden yazı boyunca öne sürülenlerin çok daha fazla bir çalışma gerekmektedir. Eldeki veriyi, tekil de olsa, belki başka çalışmalara vesile olabilir umuduyla işleme ihtiyacı duyuldu. Bu araştırma, İç Anadolu Kürtleri arasında yapılan bir derleme esnasında karşılaşılan ve bir kuş ismi olan 'SARTUNG' ile başlandı. Bu terimin, hem lengüistik ve hem de tarihsel yönü ele alınarak, diğer dillerle olan bağlantılarının saptanmasına gidildi. Özellikle, sartung kelimesinin bileşenlerinden,“tung / tûng” sonekine odaklanılmıştır: kelimenin semantik özelliği, bölge diliyle temas ettiği muhtemel tarihsel dönem ve coğrafya sorgulanılmıştır.


18 Mart 2017

ZIVISTAN'LA GELEN BEREKET

Bu makale Ankara ve Konya arasında yaşayan Xalîkan (Halikan) Kürd topluluğunun kış mevsimine dair kültürel geleneklerini sunmayı amaçlamaktadır. Bunun için yapılan derlemelerde özellikle şimdilerde unutulmaya yüz tutmuş, eski halk takviminin izleri ve kavramları öne çıkmaktadır. Bu çalışma daha çok bu kavramları esas alarak şekil aldı. Buna rağmen, veriler yalnız yöredeki Kürdlerin değil, genel olarak Kürd kültürünün birikimini yansıtması açısından bir ön çalışma olarak değerlendirilebilir.


12 Mart 2017