Takvimler ve Çevirme İşlemi

Hicrî Takvimi

Hicri kameri takvimi, Peygamber Muhammed'in, Mekke'den Medine'ye hicret ettiği senenin başlangıçından itibaren sayılır.

  • başlangıcı; milâdî  622, cuma günü  
  • 1 yıl 354.367706 gün:  ay’ın dünya etrafında 12 kere döndüğü zaman
  • güneş yılından 10.87451 gün 

Şemsi takvimi, kameri senenin başlangıcından 70 gün sonradır. Bir yıl, milâdî yıl gibi 365 gündür.

Milâdî Takvimi

Peygamber İsa'nın doğumu başlangıç kabul edilir. Güneş'e göre hesaplanır.

  • 1582 yılından itibaren kullanılmaya başlanmıştır
  • bir yıl 365.242216 gündür; 365 gün
  • dörde bölünen yıllarda, şubat ayı 29 gün 

Rûmî Takvimi

Bu takvimde hicri gibi, Milâdî 622 senesi başlangıç kabul edilir. Güneş yılına göre hesaplanır.

Çevrilme İşlemi

  1. Milâdî  → Hicrî 
     Milâdî yıldan 621.54 çıkarılır.
    Çıkan sayıya, bu sayının 32.5'e bölümü eklenir
  2. Hicrî → Milâdî  
    Hicrî x 0.97 (şemsî yılı) + 621.54 = Milâdî yıl 
    Örnek: Îbromî Hesanî Momê 1328 doğum tarihi, hîcrî takvime göre.
    Çevirme işlemi: (1328 x 0.97) + 621.54 = 1909
  3. Rûmî → Milâdî 
    Rûmî yılı + 584 = Milâdî yıl

Calendar

  Month Meaning Arabic Kurdish Perzisch[1]
1 Muḥarram forbidden مُحَرَّم  Rebêndan, Kanuna-Paşin Farvardīn
2 Ṣafar void صَفَر Sibat Ordībehešt
3 Rabīʿ al-awwal the first spring رَبيع الأوّل Adar Khordād
4 Rabīʿ al-thānī the second spring رَبيع الثاني Avrel, Nisan Tīr
5 Jumādá al-ūlá the first of parched land

  جُمادى
الأولى

Gulan Mordād
6 Jumādá al-ākhirah the last of parched land جُمادى
 الآخرة
Heziran, Puşper Shahrīvar
7 Rajab respect, honor رَجَب Tirmeh Mehr
8 Shaʿbān scattered شَعْبان Tebax, Gelavîj, Gelawêj Ābān
9 Ramaḍān burning heat رَمَضان Rezber, Ilon, Elûn Āzar
10 Shawwāl raised شَوّال Kewçer Dey
11 Dhū al-Qaʿdah the one of truce/sitting ذوالقعدة Sermawez Bahman
12 Dhū al-Ḥijjah the one of pilgrimage ذوالحجة Berfan Bar, Çileyê Paşin

Esfand

Binnivîsî

[1] Perzisch The first calendars based on Zoroastrian cosmology (650 to 330 BCE). The current month names changed little until now over the centuries.

About